Ποια είναι η ιδέα στην οποία βασίζεται το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης;

Η αλληλεγγύη αποτελεί κοινή αξία στην Ευρωπαϊκή Ένωση: αλληλεγγύη μεταξύ των πολιτών της, αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών της και αλληλεγγύη στην εσωτερική και εξωτερική δράση της Ένωσης.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος Γιούνκερ στην ομιλία του το 2016 για την κατάσταση της Ένωσης, κατά την οποία ανήγγειλε τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης: «Συχνά δείχνουμε αλληλεγγύη με μεγαλύτερη προθυμία όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Όταν καίγονταν τα δάση της Πορτογαλίας, ιταλικά αεροπλάνα έσβησαν τις φλόγες. Όταν οι πλημμύρες έκοψαν το ρεύμα στη Ρουμανία, σουηδικές γεννήτριες το επανέφεραν. Όταν χιλιάδες πρόσφυγες έφταναν στις ελληνικές ακτές, σλοβακικές σκηνές τούς πρόσφεραν κατάλυμα. Με το ίδιο πνεύμα, η Επιτροπή προτείνει σήμερα τη σύσταση ενός Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης». 

Στόχος του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης είναι να παρέχει στους νέους την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε διάφορες δραστηριότητες αλληλεγγύης για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων ανά την ΕΕ. Βεβαίως, τα θετικά αποτελέσματα αυτής της συμμετοχής σε δραστηριότητες αλληλεγγύης δεν θα περιοριστούν στην προσωπική ανάπτυξη, την κοινωνική συμμετοχή και τις επαγγελματικές προοπτικές των νέων, αλλά θα ωφελήσουν και μη κυβερνητικές οργανώσεις, δημόσιους φορείς και επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν κοινωνικές και άλλες προκλήσεις.

Ποιος είναι ο προϋπολογισμός του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης έως το 2020;

Ο συνολικός διαθέσιμος προϋπολογισμός για τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης για την περίοδο μεταξύ της έναρξης ισχύος του κανονισμού έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 ανέρχεται σε 375 600 000 ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Το γεγονός ότι το στοιχείο αυτό κατοχυρώνεται στην προτεινόμενη νομική βάση εγγυάται έναν σταθερό προϋπολογισμό για την πρωτοβουλία αυτή για το υπόλοιπο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Οι δαπάνες για μεμονωμένες δραστηριότητες αλληλεγγύης διαφέρουν ανάλογα με το είδος τους, τη διάρκεια και τη χώρα στην οποία πραγματοποιούνται.

Τι είναι οι ομάδες εθελοντισμού;

Οι δραστηριότητες των ομάδων εθελοντισμού αποτελούν ένα νέο χαρακτηριστικό του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης. Πρόκειται για δραστηριότητες αλληλεγγύης που δίνουν τη δυνατότητα σε ομάδες συμμετεχόντων στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης από διαφορετικές συμμετέχουσες χώρες να παράσχουν από κοινού εθελοντική εργασία για περίοδο μεταξύ δύο εβδομάδων και δύο μηνών. Λόγω της μικρότερης διάρκειας και του συλλογικού χαρακτήρα των δραστηριοτήτων, η μορφή αυτή αναμένεται να διευκολύνει την ένταξη των νέων με λιγότερες ευκαιρίες στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης.

Επιπλέον, η μορφή των εθελοντικών ομάδων θα χρησιμοποιηθεί επίσης για την επιδίωξη συγκεκριμένων προτεραιοτήτων πολιτικής, π.χ. την προστασία της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, την ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών (συμπεριλαμβανομένων των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων), και την ανταπόκριση σε περιβαλλοντικές και κλιματικές προκλήσεις, η οποία περιλαμβάνει την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αποκατάσταση σε περίπτωση καταστροφών (εξαιρουμένης της άμεσης αντιμετώπισης των καταστροφών), μέσω μιας κεντρικής δράσης με την ονομασία «ομάδες εθελοντισμού σε τομείς υψηλής προτεραιότητας».

Τι σημαίνει «έργο αλληλεγγύης»;

Ως «έργα αλληλεγγύης» νοούνται πρωτοβουλίες με επικεφαλής νέους οι οποίες διοργανώνονται και εκτελούνται από ομάδες τουλάχιστον πέντε συμμετεχόντων στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης και οι οποίες έχουν διάρκεια από δύο έως δώδεκα μήνες. Οι νέοι που συμμετέχουν θα διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των ιδεών τους προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων τους, σε οποιονδήποτε τομέα που συνδέεται με την αλληλεγγύη. Κάθε έργο αλληλεγγύης θα πρέπει να αντιμετωπίζει μια συγκεκριμένη πρόκληση στο πλαίσιο της κοινότητας των συμμετεχόντων και να καταδεικνύει σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.

Δεδομένου ότι τα έργα αλληλεγγύης πραγματοποιούνται συνήθως στη χώρα όπου κατοικούν οι συμμετέχοντες στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, αυτή η μορφή είναι επίσης προσαρμοσμένη ώστε να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των νέων με λιγότερες ευκαιρίες, οι οποίοι δυσκολεύονται να συμμετέχουν σε δραστηριότητες στο εξωτερικό, αλλά εξακολουθούν να θέλουν να συνεισφέρουν στην κοινωνία.

Τι σημαίνει «δραστηριότητες δικτύωσης»;

Οι δραστηριότητες δικτύωσης έχουν ως στόχο να ενισχύσουν την ποιότητα της συνολικής υλοποίησης του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης, να πλαισιώσουν τη λειτουργία του και να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα, τον αντίκτυπο και την προβολή του. Επίσης, στόχος τους είναι να δημιουργήσουν στους συμμετέχοντες το αίσθημα ότι ανήκουν στο Σώμα. Οι εν λόγω δραστηριότητες μπορεί, για παράδειγμα, να έχουν ως αντικείμενο την ενημέρωση των νέων μελών (τόσο νεαρών ατόμων όσο και ενδεχόμενων συμμετεχόντων οργανισμών) σχετικά με το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, τη διοργάνωση φόρουμ διαβούλευσης, την ανταλλαγή ορθών πρακτικών ή τη δημιουργία δικτύων πρώην μελών του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση;

Δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί που είναι εγκατεστημένοι σε κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να υποβάλουν αίτηση για το σήμα ποιότητας και για χρηματοδότηση. Επιπλέον, ομάδες νέων που έχουν καταχωριστεί στη δικτυακή πύλη του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης μπορούν να υποβάλουν αίτηση για χρηματοδότηση για έργα αλληλεγγύης. Οργανισμοί από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία, την Τουρκία, την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, καθώς και άλλες χώρες εταίρους μπορούν να συμμετέχουν ως εταίροι σε σχέδια εθελοντισμού. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στον οδηγό του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

Πού και πότε υποβάλλονται οι αιτήσεις για την τρέχουσα πρόσκληση;

Οι αιτήσεις για χρηματοδότηση των ομάδων εθελοντισμού σε τομείς υψηλής προτεραιότητας θα πρέπει να υποβάλλονται στον Οργανισμό Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού. Οι αιτήσεις σε σχέση με άλλες δράσεις θα πρέπει να υποβάλλονται στον εθνικό οργανισμό της χώρας στην οποία είναι εγκατεστημένος ο αιτών οργανισμός.

Οι επιλέξιμοι οργανισμοί και ομάδες νέων θα πρέπει να υποβάλουν τις αιτήσεις τους εντός των ακόλουθων προθεσμιών [πριν από τις 12.00 (μεσημέρι), ώρα Βρυξελλών]:

Συμπράξεις εθελοντισμού 16 Οκτωβρίου 2018
Έργα εθελοντισμού 16 Οκτωβρίου 2018
Θέσεις πρακτικής άσκησης και απασχόλησης 16 Οκτωβρίου 2018
Έργα αλληλεγγύης 16 Οκτωβρίου 2018
Ομάδες εθελοντισμού σε τομείς υψηλής προτεραιότητας 18 Φεβρουαρίου 2019

Οι αιτήσεις για το σήμα ποιότητας μπορούν να υποβάλλονται σε συνεχή βάση.

Ποιος μπορεί να εγγραφεί στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης;

Στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης μπορούν να εγγραφούν όλοι όσοι είναι μεταξύ 17 και 30 ετών και είναι πολίτες συμμετέχουσας χώρας ή χώρας εταίρου ή διαμένουν νόμιμα σε συμμετέχουσα χώρα ή χώρα εταίρο. Η ελάχιστη ηλικία συμμετοχής σε έργο αλληλεγγύης είναι τα 18 έτη. Όλες οι δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης είναι ανοικτές σε νέους και οργανισμούς από τις συμμετέχουσες χώρες (κράτη μέλη της ΕΕ), ενώ ορισμένες από τις δραστηριότητες είναι εξίσου ανοικτές σε χώρες εταίρους (Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών, υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες, χώρες των δυτικών Βαλκανίων, χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, χώρες της νότιας Μεσογείου, Ρωσική Ομοσπονδία).

Οι νέοι που εγγράφονται στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης θα πρέπει να δηλώσουν ότι αποδέχονται την αποστολή και τις αρχές του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης. Η εγγραφή είναι εύκολη και μπορεί να γίνει μέσω της ειδικής ιστοσελίδας της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας.

Υπάρχει κάποια διασφάλιση ότι με την εγγραφή στη δικτυακή πύλη του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης θα προσφερθεί στον νέο η συμμετοχή σε δραστηριότητα αλληλεγγύης;

Όλοι οι εγγεγραμμένοι νέοι μπορούν να συμμετάσχουν σ’ ένα ηλεκτρονικό σεμινάριο γενικής κατάρτισης και στις δραστηριότητες οικοδόμησης δεσμών με την κοινότητα που τυχόν θα διοργανωθούν στην τοπική τους κοινότητα. Με την εγγραφή δεν εξασφαλίζεται ότι θα προσφερθεί στον νέο κάποια ευκαιρία εθελοντισμού, πρακτικής άσκησης ή απασχόλησης. Η προσφορά αυτή εξαρτάται από τον διαθέσιμο προϋπολογισμό, τη διαθεσιμότητα έργων και το ειδικότερο ενδιαφέρον κάθε υποψηφίου.

Το σχέδιο κανονισμού προβλέπει επίσης έργα αλληλεγγύης, τα οποία θα παρέχουν στους εγγεγραμμένους νέους τη δυνατότητα να αναλάβουν δράση μόνοι τους και να υλοποιήσουν τις ιδέες τους για την επίδειξη αλληλεγγύης σε τοπικό επίπεδο, αντί να περιμένουν να τους προσφερθεί κάποια ευκαιρία εθελοντισμού, πρακτικής άσκησης ή απασχόλησης από κάποιον συμμετέχοντα οργανισμό. 

Ποιες προϋποθέσεις τίθενται για τους οργανισμούς;

Θα τεθεί σε εφαρμογή σήμα ποιότητας ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση των συμμετεχόντων οργανισμών προς τις αρχές και τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης. Σε γενικές γραμμές, η απόκτηση σήματος ποιότητας θα αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή ενός οργανισμού σε δραστηριότητες που υποστηρίζονται από το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης (εκτός από τα έργα αλληλεγγύης), αλλά δεν θα συνεπάγεται αυτομάτως τη χορήγηση χρηματοδότησης.

Το πεδίο εφαρμογής του χορηγούμενου σήματος ποιότητας θα εξαρτάται από το είδος των δραστηριοτήτων στις οποίες επιθυμεί να συμμετάσχει ο αιτών οργανισμός. Τίθενται σε εφαρμογή συγκεκριμένοι μηχανισμοί όσον αφορά την υποβολή αιτήσεων για το σήμα ποιότητας, την αξιολόγηση των αιτήσεων και τη χορήγηση (ή μη) του σήματος ποιότητας. Θα παρέχεται η δυνατότητα απλουστευμένων διαδικασιών τόσο για οργανισμούς που συμμετέχουν ήδη σε άλλα προγράμματα της ΕΕ όσο και για τις δημόσιες αρχές. Θα εφαρμοστούν μεταβατικά μέτρα για τους οργανισμούς που είναι διαπιστευμένοι στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εθελοντικής Υπηρεσίας. Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων, ανάλογα με το είδος του οργανισμού, θα αξιολογηθεί από τους εθνικούς οργανισμούς ή από τον Οργανισμό Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού (EACEA).

Πώς λειτουργεί η διαδικασία αντιστοίχισης;

Όταν ένας νέος εγγράφεται στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης μέσω της δικτυακής πύλης του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης, πέραν της παροχής πληροφοριών για την εκπαίδευση, την εργασιακή εμπειρία και τα προσωπικά ενδιαφέροντά του, θα μπορεί επίσης να δηλώνει σε τι είδους έργα επιθυμεί να εργαστεί, σε ποιες χώρες επιθυμεί να πραγματοποιήσει κάποια δραστηριότητα αλληλεγγύης και ποιο χρονικό διάστημα είναι διαθέσιμος για να συμμετάσχει. Θα μπορεί επιπλέον να επιλέγει μεταξύ των διαθέσιμων ειδών δραστηριοτήτων (εθελοντισμός, θέση απασχόλησης, πρακτική άσκηση) και να εκδηλώνει ενδιαφέρον να εργαστεί σε συγκεκριμένα προγράμματα αλληλεγγύης.

Κατά την εγγραφή τους, οι νέοι θα μπορούν επίσης να δηλώσουν την εξειδικευμένη εμπειρία και γνώση που μπορούν να συνεισφέρουν στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, για παράδειγμα, στον τομέα της εργασίας με πρόσφυγες, παιδιά, ηλικιωμένους ή άτομα με αναπηρία, της διδασκαλίας, της παροχής πρώτων βοηθειών, των μέσων μαζικής επικοινωνίας, της μουσικής, των καλών τεχνών, των κατασκευών/δομικών έργων, της μηχανικής, της διαχείρισης έργων ή άλλους τομείς. Εναλλακτικά, οι νέοι μπορούν να υποβάλουν άμεσα αίτηση για μία από τις θέσεις που δημοσιεύουν οι συμμετέχοντες οργανισμοί στη δικτυακή πύλη του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

Οι συμμετέχοντες οργανισμοί θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ των υποψηφίων των οποίων τα κίνητρα, τα ενδιαφέροντα και οι δεξιότητες θα αντιστοιχούν καλύτερα στις ανάγκες τους. Οι νέοι είναι ελεύθεροι να αποδεχθούν ή να απορρίψουν οποιαδήποτε προσφορά από οργανισμό.

Ποιοι είναι οι οικονομικοί όροι για τη συμμετοχή σε δραστηριότητα του Σώματος Αλληλεγγύης;

Κάθε νέος που συμμετέχει σε δραστηριότητα αλληλεγγύης λαμβάνει συνεισφορά για τα έξοδα ταξιδίου του, καθώς και ασφαλιστική κάλυψη.

Οι εθελοντές λαμβάνουν επίσης δωρεάν τροφή και κατάλυμα, καθώς και συμβολική αμοιβή καθ’ όλη τη διάρκεια της·δραστηριότητάς τους.

Οι θέσεις απασχόλησης θα στηρίζονται σε σύμβαση εργασίας και οι σχετικές αποδοχές θα καθορίζονται σύμφωνα με τις εθνικές νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις και τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας που ισχύουν στη χώρα παροχής της απασχόλησης. Οι αποδοχές αυτές καταβάλλονται από τον οργανισμό που προσλαμβάνει τον νέο. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν επίδομα μετεγκατάστασης ως βοήθεια για το κόστος της εγκατάστασης στη χώρα υποδοχής.

Οι θέσεις πρακτικής άσκησης θα στηρίζονται σε έγγραφη συμφωνία και οι ασκούμενοι θα αμείβονται από τον οργανισμό υποδοχής. Οι θέσεις πρακτικής άσκησης που προσφέρονται στο πλαίσιο του Σώματος θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές του πλαισίου ποιότητας για την πρακτική άσκηση. Οι ασκούμενοι θα λαμβάνουν επίδομα μετεγκατάστασης.

Μπορούν οι οργανισμοί να χρεώνουν χρηματικά ποσά στους συμμετέχοντες προκειμένου να τους εντάξουν σε θέση απασχόλησης;

Όχι. Κανένα πρόσωπο ή οργανισμός δεν δικαιούται να ζητήσει οποιαδήποτε οικονομική συνεισφορά ή αμοιβή από συμμετέχοντα προκειμένου να τον επιλέξει για να συμμετάσχει σε έργο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

Τι ισχύει για την ασφαλιστική και κοινωνικοασφαλιστική κάλυψη των συμμετεχόντων;

Οι συμμετέχοντες σε διασυνοριακές δραστηριότητες θα εγγράφονται στο ασφαλιστικό σύστημα του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης. Το σύστημα αυτό θα προσφέρει συμπληρωματική κάλυψη για τους κατόχους της Ευρωπαϊκής Κάρτας Ασφάλισης Ασθένειας και πλήρη ασφαλιστική κάλυψη στους συμμετέχοντες εκείνους οι οποίοι δεν είναι επιλέξιμοι για τη δωρεάν χορήγηση της Ευρωπαϊκής Κάρτας Ασφάλισης Ασθένειας.

Σε ό,τι αφορά τις θέσεις εργασίας και πρακτικής άσκησης και τη συναφή κοινωνική ασφάλιση, υπάρχουν ιδιαιτερότητες αναλόγως των εθνικών νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας που ισχύουν στη χώρα της εκάστοτε δραστηριότητας αλληλεγγύης.

Θα παρέχεται γλωσσική υποστήριξη;

Ναι. Στους συμμετέχοντες στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης που θα αποδέχονται προσφορά για διασυνοριακή δραστηριότητα αλληλεγγύης θα παρέχεται η δυνατότητα παρακολούθησης διαδικτυακών μαθημάτων γλώσσας, ώστε να μπορούν να αξιολογήσουν και να βελτιώσουν τη γνώση τους της ξένης γλώσσας που θα χρησιμοποιούν για την εκτέλεση της δραστηριότητάς τους στο εξωτερικό.

Τι είδους πιστοποιητικό θα λαμβάνουν οι συμμετέχοντες;

Οι νέοι που συμμετέχουν σε δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης θα λαμβάνουν πιστοποιητικό συμμετοχής όταν ολοκληρώνουν τη δραστηριότητα αλληλεγγύης τους. Στο τέλος της περιόδου εθελοντικής εργασίας, πρακτικής άσκησης ή απασχόλησης, οι νέοι δικαιούνται επίσης να λάβουν πιστοποιητικό Youthpass, στο οποίο θα τεκμηριώνονται οι γνώσεις, οι δεξιότητες και οι ικανότητες που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλεγγύης.